Monoteizm to określenie wywodzące się z języka greckiego i w uproszczeniu oznacza jedynobótwo, tak więc monoteizm jest wiarą w jednego Boga oraz jednoczesnym przeciwstawianiem się wiary w istnienie jakichkolwiek innych boskich istot. Monoteizm ma również swoje przeciwieństwo, którym może być politeizm, czyli wiara w istnienie wielu bogów, lub też ateizm (całkowity brak wiary w istnienie jakiegokolwiek bóstwa).
Monoteiści przeważnie opisują Boga cechami doskonałości, wszechwiedzy, wszechobecności i możliwości czynienia wszystkiego, a także najwyższą dobroć w rozumieniu etycznym. Do religii charakteryzujących się wyznaniami monoteistycznymi zalicza się trzy religie: judaizm, chrześcijaństwo i islamizm. Dodatkowo do grona tego wliczyć można również nowe religie powstałe na gruncie tych trzech podstawowych, a są nimi sikhizm, rastafari, babizm i bahaizm.
Zdecydowana większość wyznań chrześcijańskich jest monoteistyczna i uznaje koncepcję Trójcy Świętej (z wyjątkiem odłamów antytrynitarnych i tryteistycznych). Monoteizm chrześcijański kształtował się w otoczeniu judaistycznym i w znacznej mierze w opozycji do pełnego rytuałów judaizmu faryzeuszy. W późniejszym czasie wywarła na niego wpływ również filozofia grecka.