„Zagłębie Dąbrowskie” Interpretacja wiersza Władysława Broniewskiego
Władysław Broniewski jest autorem wiersza „Zagłębie Dąbrowskie”. Tytuł jest bezpośrednim wskazaniem tematyki utworu, autor podjął się bowiem ukazania trudnej sytuacji górników pracujących w tytułowym Zagłębiu, można więc stwierdzić, że wiersz ten podejmuje tematykę społeczną ówczesnych lat. Autor ukazuje w jaki sposób odbywa się wydobycie węgla, podkreśla, że pracujący górnicy są wykorzystywani, choć bowiem pracują ponad siły narażając swe zdrowie i życie są biedni, ich źle opłacana praca ma bezpośredni wpływ na tę sytuację. Jak mówi cytat: „Węgiel dobywa Zagłębie, Zagłębie dobywa śmierć”. To wyraźne podkreślenie jak niebezpieczna i karkołomna jest praca tych ludzi. Autor zauważa również, że warunki wydobycia węgla są wynikiem praw kapitalizmu, który uprzedmiatawiając człowieka jego potrzeby przelicza na zysk, „Zagłębie goni za zyskiem”. Władze bogacą się dzięki biedzie ludzi nie zważając na ich los. Obraz ten jest pesymistyczny, przedstawia również przerażającą wizje wskazując, że na ziemiach Polskich w siłę rośnie tendencja faszystowska: „Groźnie milczy Dąbrowa w noc głodu, kryzysu, faszyzmu”. To jak przepowiadania nadchodzącej tragedii, Broniewski widzi ojczyznę jako państwo policyjne w którym „stojący na rogu” policjant jest ślepy i obojętny na potrzeby obywateli. Jego myśli są na tyle katastroficzne, iż nawet Bóg jawi się jako bezduszny Stwórca, obojętny na zaistniałą sytuacje i cierpienie ludzi. Autor w tej sytuacji przewiduje narodziny buntu.
Końcowe zwrotki wiersza są jakby odpowiedzią na nadchodzące rozruchy. Wiersz zamienia się w poetycki manifest wyznaczający nowe zadania poezji. Poezja ma bowiem być rewolucyjna, buntować, dawać pewność siebie i odwagę czytelnikowi w walce o nową lepszą przyszłość. Poezja ma być interwencją, reagować w sytuacji gdy cierpią ludzie. Nawet jeśli tematyka ta będzie trudna, niebezpieczna i niewygodna należy ją ukazywać, tylko dzięki temu społeczeństwo zyska pełną świadomość i powody do działania. Ostatnia zwrotka, która wyraźnie nawołuje do buntu jest również wyznacznikiem zadań poezji, wskazuje bowiem w poszczególnych wersach jaka ma być i co stworzyć: „by te słowa zabrała nie jeden, jak lonty dynamitowe, na Hutę, na Reden… – Zapalać! Gotowe? Gotowe!” Jak widać poezja przygotowuje do buntu, a gdy ludzie są już gotowi, wiersz dynamit, wyzwala chęć do walki i działania. Poezja nie jest więc jedynie artystycznym opisem rzeczywistości ale nowym orężem, które poprzez kreatorską moc wpływa na przemianę świata.
Zakańczając należy wskazać budowę wiersza. Utwór składa się z trzynastu zwrotek. Każdy wers posiada inna długość ale taką samą ilość akcentów jest to więc wiersz toniczny. Autor zastosował następujące środki artystyczne: epitety: „łuna błotnista – krwawa”, metafory: „w serce ziemi się wwierć”, wyliczenia.
