Średniowiecze- obyczaje epoki na podstawie ówczesnej literatury
W każdej epoce dorobek literacki staje się niezbitym obrazem społeczeństwa. Sposób myślenia, postrzegania i życia ludzi określa bowiem niepowtarzalny światopogląd, który nadaje kształt ówczesnej rzeczywistości. Obyczaje ludzi średniowiecza z pewnością odnajdziemy w takich dziełach jak Bogurodzica, liryki maryjne czy choćby w „Pieśni o Rolandzie”. Zaświadczają one o niezwykłej relacji Bóg –człowiek, dominacji kościoła oraz przeświadczeniu ludzi, iż zbliżanie się do Stwórcy, wyzbywanie ziemskich uciech poprzez ascezę i umęczenie to cel i główne zadanie niedoskonałego człowieka. Stąd także znamy teocentryzm czy tomizm jako główne idee epoki.
Aby odkryć kształt przeszłości możemy jednak czerpać z dzieł tworzonych w późniejszych okresach. To one bowiem ukazują tematykę z punktu historycznego często wskazując nieporuszane w utworach kościelnych tematy. Jednym z przykładów może stać się powieść Henryka Sienkiewicza pt.”Krzyżacy”, ukazuje ona dokładnie obyczaje panujące w średniowiecznym rycerstwie polskim oraz krzyżackim. Sceny pojedynków, prezentacja niepisanego prawa, obyczaje ślubne to cenne świadectwo przeszłości. Innymi popularnymi pozycjami na które można się powołać są np.: Robin Hood a także głośna pozycja Umberto Eco pt. „Imię róży”. Przykład ten jest szczególnie cenny gdyż pochodzi z poza kanonu lektur szkolnych a treść jest naprawdę interesująca. Autor często w dosadny i bardzo obrazowy sposób ukazuje życie kościoła, zabobony, przesądy i związane z nimi obyczaje. Czytelnik ma okazje przyjrzeć się pracy mnichów ale także zapoznać z przebiegiem tortur i stosunkiem ówczesnych do cielesności. Opierając się jedynie na dziełach ogólnie prezentowanych należy odwołać się do „Tristana i Izoldy”, „Pieśni o Rolandzie” i kronik Galla Anonima.
Bardzo cennym przykładem na który również należałoby się powołać jest wiersz „O zachowaniu się przy stole”, uznany za najstarsze dzieło świeckie mówiące o panujących ówcześnie obyczajach. Szczegółowe instrukcje, nakazy i pouczenia zawarte w utworze to pierwszy polski zbiór zasad savoir – vivre. Czytelnik dowiaduje się jakie zachowania przystało i obowiązywało rycerzy jakie natomiast damy.
