„Święty Boże” interpretacja hymnu Jana Kasprowicza
„Święty Boże” to jeden z hymnów autorstwa Jana Kasprowicza, należy on do cyklu wydawanego od 1899 roku. Warto zauważyć, że w utworach tych można odnaleźć elementy tworzonego w ówczesnym czasie ekspresjonizmu niemieckiego a także typowy dla tego okresu katastrofizm. Nadchodzący nowy wiek budził pytania dotyczące schyłku cywilizacji, kryzys ujawniany w tym miejscu dotyczył przede wszystkim: wartości religijnych oraz stosunków międzyludzkich. Należy wspomnieć, że Jan Kasprowicz w swych hymnach nawołuje do tradycji kościelnej podejmując tematykę dobra, zła, winy i kary.
Tytuł hymnu „Święty Boży” można połączyć z pieśnią kościelną – „Suplikacją”. Podmiotem lirycznym jest cała zbiorowość ludzka w której imieniu staje sam poeta zwracając się do adresata – Boga. Cała wymowa utworu to wizja tragicznego losu życia człowieka, cyklicznie przywoływany jest obraz samotnego grobu – miejsca w którym swój żywot zakończą wszystkie pokolenia ludzkości. Symbolem wszystkich ludzi jest poeta, to on utożsamia się z losem i cierpieniem świata. Ludzkość podąża w wielkim pochodzie zmierzając ku śmierci. Autor próbuje przywołać Boga, wyprosić zmiłowanie nad ludzkością. Życie człowieka od narodzin skazane jest na cierpienia, jak mówi cytat: ”Ewy nieszczęsne dzieci”, rodzimy się naznaczeni grzechem, który skazuje nas na potępienie. Zło na stałe zagnieździło się w człowieku, i prowadzi go do zguby, Bóg wobec tej sytuacji pozostaje niewzruszony i obojętny. Całość tej sytuacji sprawia, że poeta pragnie nawiązać kontakt ze Stwórcą, wywołać w nim zmiłowanie poprosić o znak, że czuwa nad ludzkością. Bóg jednak nie odpowiada. W tym miejscu ujawnia się główna refleksja pozostawiona w wierszu, wyrażona poprzez pytanie: Czy światem rządzi dobro czy zło? Skoro bowiem Stwórca nie odpowiada to szatan jest panem świata. To on więc staje się ostatecznym adresatem utworu. Poeta prosi go o litość i tym samym obwinia Boga o całe ludzkie cierpienie.
Należy stwierdzić, że utwór ma pesymistyczną wymowę. Poeta ukazał katastroficzną wizję świata, w którym ludzkie życie pozbawione sensu wypełnia jedynie cierpienie i obraz śmierci. Kasprowicz ukazał, że Bóg jest obojętny na los ludzki a żądze nad światem przejął szatan. Wszechobecne zło sprawia, że nic nie jest w stanie zmienić obecnego stanu rzeczy, tradycyjne systemy wartości nie mają racji bytu. Ważnym jest również wskazanie, że wyrażony w ten sposób niepokój moralny jest spowodowany przekonaniem, że żadne z dotychczasowych dokonań ludzkości nie zapewniło jej szczęścia.
