„Chłopi” Władysława Reymonta ukazują nie tylko postać całej gromady, ale także doskonały zarys każdej z postaci. Bohaterka, która zostanie przeze mnie scharakteryzowana nie jest główną, ale wyróżniającą się postacią – Jagna.
Jagna jest córką Dominikowej. Bohaterka jest młodziutką dziewczyną o niezwykłej urodzie, która swoim urokiem nie tylko wzbudza zazdrość wszystkich kobiet ze wsi, ale również pożądanie wielu mężczyzn. Jak opisuje ją wójt:
„Sielna dziewucha, a rosła, że bez płot nie przejdzie, bo żerdki pod nią pękają… a piękna, biała na gębie, a uroda kiej jałowica.”
Podczas spaceru po jarmarku, przymierzając kolorowe chusty, swoja urodą wywołała również zachwyt Boryny. Podobne emocje wwzbudzała także wśród innych bywalców jarmarku, którzy plotkowali o dziewczynie:
„Dziedzicówna jaka przebrana czy co?”
Mimo, iż uroda Jagienki była przez wszystkich podziwiana jako osoba, członek gromady, nie była akceptowana przez społeczność. Dziewczyna sama też nie czuje się częścią zbiorowości. Nie czuje się ona dobrze w otoczeniu ludzi, często szuka samotności, ucieczki od otaczających ją osób. Nie raz ukazana jest podczas samotnych spacerów po Lipicach. Bohaterka jest wrażliwa, podatna na opowieści głoszone przez Rocha, czy muzykę, która wywołuje u niej łzy. Jak pisze Reymont:
„(…) a Jagusi, że to czujna była na muzykę jak mało kto, łzy ciurkiem pociekły po twarzy.”
Już umiłowanie muzyki wskazuje na artystyczna duszę dziewczyny. Jej manualne zdolności poznajemy, gdy przygotowuje ozdoby:
„Maciej przywiózł z miasta kolorowych papierów, a ona wystrzygnęła z nich kółek strzępiastych, to kwiatuszków, to cudaków różnych(…) ,aż się ludzie wczoraj na rozplecinach dziwowali.”
Bohaterka jest osobą, która jest całkowicie podporządkowana rytmowi przyrody, a jej samopoczucie, nastrój są zależne od widoku za oknem. Dziewczyna, mimo wrażliwej duszy, nie posiada żadnych skrupułów ani zasad moralnych. Żyje ona chwilą, nie zastanawiając się nad konsekwencjami swoich czynów. W jej zachowaniu odnajdujemy brak konsekwencji i samodzielności w podejmowanych decyzjach. Jagna pozwala matce dokonać wyboru co do jej ślubu z Boryną, ale później nie jest wzorową żoną. Będąc małżonką Boryny, zdradza go z jego synem Antkiem, a obojętny nie jest jej też Jasiu, syn organisty. Kieruje się ona swoim popędem płciowym. Nie rozumie swoich uczuć i pragnień, które nią kierują. Jej życie polega na zaspakajaniu zachcianek, nie poświęca się pracy jak cała gromada, dlatego też nie jest akceptowana przez społeczność lipicką. Młoda kobieta nie rozumie, że swoim brakiem konsekwencji niszczy nie tylko swoje życie, ale i wielu rodzin. Jagna, zdaje sobie sprawę z braku tolerancji dla swojej osoby, jednak nie wzbudza to obaw w dziewczynie, wręcz przeciwnie, potrafi otwarcie i dosadnie odpowiedzieć na czyjeś zarzuty. Dla żony Boryny, system wartości jest zupełnie inny a niżeli dla całej gromady, dla dziewczyny nie ma znaczenia ziemia, czy też praca. A za swoje błędy zawsze obarcza innych. Nie znajdując wsparcia wśród gromady dziewczyna zostaje wygnana ze wsi. Nawet Antek, którego tak wiele z Jagną łączyło, pozostaje bierny wobec decyzji społeczności:
„W gromadzie żyję, to i z gromadą trzymam! Chce ta ją wypędzić, wypędźta(…)”.
Reymont, pisząc postać Jagny, nadał jej wiele cech świadczących o jej młodopolskim spojrzeniu na świat. Jej artystyczna dusza, czy nastrój uzależniony od pogody stanowią główne elementy jej charakteru ukazujące niepospolitą dziewczynę jako bohaterkę młodopolską.
