„Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach” interpretacja wiersza Jana Kasprowicza
Jan Kasprowicz urodził się 12.12.1860 w Szymborzu, większość swojego dorosłego życia spędził w Poroninie gdzie zmarł w 1926 roku. Poeta pochodził z wiejskiej rodziny, znał z własnego doświadczenia biedę i nędzę, zachwycały go znajome górskie krajobrazy, które częstokroć uwidaczniał w swych utworach. Do największych osiągnięć autora należą: praca recenzenta teatralnego oraz działalność publicystyczna. Warto również wspomnieć, że Kasprowicz należał do tajnych organizacji patriotycznych.
Wiersz Jana Kasprowicza zatytułowany „Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach” pochodzi z tomiku zatytułowanego „Krzak dzikiej róży. W utworze zaprezentowany zostaje górski krajobraz. Całość tego obrazu można nazwać impresjonistycznym, autor zastosował bowiem specyficzną ekspozycje barw i światła. Można wyróżnić dominujące kolory jakimi są: róż, szarość, niebieski, zielony, jak odnajdujemy w tekście: „plamy szare”, „pawiowe stawy”, „pąs swój krwawy” itp. Wszystkie kolory zostają dodatkowo wyeksponowane poprzez grę światła i cienia : „w słońcu płonie”, „w niebieskim lśni krysztale”. Wszystkie barwy posiadają pastelowe odcienie, całość impresjonistycznego pejzażu dopełniają dźwięki, początkowo wydawane przez dzikie zwierzęta następnie przez przebudzoną przyrodę: ”echowe słychać grania”, „świstak gdzieś świszcze”. Specyfika tego obrazu jest celowym zabiegiem autora mającym wywołać nastrojowość w wierszu. Przyroda początkowo cicha i uśpiona odżywa by napełnić się dźwiękami. Ten malowniczy krajobraz stanowi jedynie tło dla prawdziwej wymowy utworu, autor prezentuje czytelnikowi dwie rośliny: różę i limbę. Obydwie znajdują się wysoko w górach, róża piękna i samotna porównana do bezbronnej i osamotnionej kobiety, limba zgniła i zbutwiała leząca u jej korzeni. Obydwie rośliny mają symboliczne znaczenie: róża bowiem jest symbolem życia i młodości, limba starości i przemijania. Znajdując się obok róży bezustannie przypomina jej o nieuchronnym losie kończącym się śmiercią. Należy zaznaczyć, że wiersz porusza tematykę sensu ludzkiego istnienia, nieuchronnego przemijania. Całość stanowi również wyraz liryki młodopolskiej, świadczą o tym: symbolizm, impresjonizm, emocje, oraz atmosfera melancholii i nieuchwytności.
Zakańczając należy wskazać budową utworu. Jest on częścią czterech sonetów zawartych w czterowersowych zwrotkach. Autor zastosował następujące środki artystyczne: wyliczenia, personifikacje: „skronie do zimnej tuli skały”, epitety: „pąs krwawy”.
