Antyk – znaczenie i rodowód terminu klasycyzm
Terminem klasycyzm określa się dorobek epoki antyku, przyjął się on dzięki ocenie przez następne pokolenia całego dobytku antycznego. Należy także wiedzieć, że samo określenie pochodzi od słowa „classicus” oznaczającego doskonały, wzorcowy czy też pierwszorzędny. Takimi właśnie cechami określono sztukę antyczną, uznając ją za niedościgniony wzór, który przez wieki wyznaczał kryteria piękna i poprawności w całek kulturze europejskiej.
Należy więc zapamiętać, że klasycyzm stanowi termin odnoszący się do wytworów antycznych ale również termin określający każdą późniejszą twórczość która nawołuje lub kontynuuje wzory antyczne. Jednym z przykładów na który można powołać się w tym miejscy jest chociażby sztuka renesansu czy oświecenia. Przecież sama nazwa renesans oznacza odrodzenie, powrót do ideałów antycznych po czasie ciemnoty i zastoju średniowiecznego. Warto zauważyć, że sens oraz znaczenie nazwy nie wiąże się jedynie z powrotem myśli antycznej ale sposobem odnawiania wiedzy starożytnej. Początkowo termin odwoływał się do odrodzenia państw na wzór starorzymski. Dopiero później nastąpiło studiowanie antycznej literatury, poszukiwanie dawnych ideałów.
Również dominujące gatunki literackie zostały zapożyczone z antyku i wyróżniamy wśród nich: Pieśni – tworzone w dobie renesansu są kontynuacją antycznych utworów twórców takich jak Horacy, przykład stanowi twórczość Kochanowskiego, jego pieśni choć pisane w sposób oryginalny zachowują kunsztowną tradycyjną formę. Treny– to gatunek wywodzący się ze starożytności. Dawniej stanowiły utwory żałobne oddające cześć zmarłemu, należy zauważyć, że w tradycji w trenach ukazywano osoby ważne, zasłużone, godne pamięci i czci. Fraszki – to liryczne, krótkie utwory o lekkiej często żartobliwej treści. Nazwa wywodzi się od włoskiego terminu oznaczającego dosłownie żart, figiel, drobiazg. Za pierwowzór utworów przedstawiających ten gatunek uznaje się starożytny epigramat. Tragedia – była jednym z najznakomitszych starożytnych gatunków, utwory je realizujące obowiązywała określona kompozycja oraz zasada trzech jedności: czas, miejsce akcja. Przykładem może stać się Antygona Sofoklesa. W renesansie kontynuatorem gatunku jest chociażby Kochanowski jego dzieło „Odprawa posłów greckich” .Sielanka – to gatunek wywodzący się z antyku, jego twórcą jest Teokryt. W dobie renesansu z powodzeniem realizują go: Szymon Szymonowic czy Jan Kochanowski w „Pieśni świętojańskiej o sobótce”. Dialog- za twórcę tego gatunku uznaje się Platona, w tej formie bowiem prezentował własne koncepcje filozoficzne, poprzez rozmowę między postaciami a własną osobą ukazywał przemyślenia i światopogląd. W średniowieczu oraz renesansie wykorzystywano gatunek w teatrze, za jednego z czołowych przedstawicieli uznaje się Mikołaja Reja – „Krótka rozprawa między trzema osobami. Panem, Wójtem a Plebanem” i Łukasza Górnickiego – „Dworzanin polski”.
