Mit o Dedalu I Ikarze
Mitologia grecka zawiera bardzo bogaty zbiór mitów podlegających różnorodnym funkcją i podziałom. Ponadczasowość wielu z nich spowodowana jest faktem, iż opowieści te wielokrotnie prezentują uniwersalne ludzkie emocje zachowania i pragnienia. Jednym z takich właśnie utworów jest mit o Dedalu i Ikarze, który w obrazie poniekąd nierealnej opowieści prezentuje motyw pragnień ludzkich, niedoścignionych marzeń o wolności oraz młodzieńczą beztroskę i oderwanie od rzeczywistości.
Tytułowy Dedal był rzemieślnikiem artystą pracującym na dworze króla Krety, Minosa. Jego talent i mistrzostwo potwierdzała każda praca, podobnież w rzeźby które wykonywał potrafił tchnąć życie. Dedal dokonywał także wynalazków, samodzielnie wykonał choćby świder, znany był również jako wspaniały architekt. To właśnie te cechy sprawiły, że król powierzył mu wykonanie królestwa dla swojego syna Minotaura o postaci pół byka i człowieka. Całość miał stanowić skomplikowany i niemożliwy do przebycia labirynt. Dedal zgodnie z wolą króla podjął się zadania, niestety władca przerażony myślą, iż zmyślny rzemieślnik mógłby kiedykolwiek wyjawić tajemnicę budowli zakazał mu kiedykolwiek opuszczać wyspę.
Bohater tęskniący za prawdziwą ojczyzną, którą były dla niego Ateny, pragnący również pełni życia dla swego syna Ikara z czasem wymyślił sposób dzięki, któremu mógłby uciec z wyspy. Z ptasich piór łączonych ze sobą woskiem wykonał dwie pary skrzydeł, które miały zapewnić upragniona wolność. Przed ucieczką Dedal udzielił synowi szczegółowych wskazówek, ostrzegł go, iż musi bardzo kontrolować lot, zbyt niski sprawi bowiem, że skrzydła zamokną a zbyt wysoki iż roztopi się wosk. Niestety młodzieniec zachwycony wolnością, pięknem krajobrazu owładnięty ekstazą doznań zapomniał o wszelkich radach. Wzleciał zbyt wysoko a rozpadające się skrzydła skazały go na pewna śmierć. Z dalszej części mitu wiemy, że Dedal odnalazł zwłoki syna, wody te nazwał morzem Ikaryjskim natomiast pobliską wyspę Ikarią sam zaś żył jeszcze bardzo długo. Udało mu się bowiem dolecieć do Sycylii gdzie stał się głównym budowniczym i choć z czasem Minos upomniał skuo niego został pokonany.
Los Ikara ujęty w micie stał się natchnieniem dla wielu późniejszych artystów. To obraz wszystkich młodych ludzi, którzy częstokroć zachłystując się wolnością, swobodą i pięknem świata niepostrzeżenie narażają się na niebezpieczeństwo. Motyw ten możemy wymienić chociażby w następujących dziełach: „Balon” Adam Naruszewicz, „Upadek Ikara” Brughel, Adam Mickiewicz „Oda do Młodości”, Zbigniew Herbert „Dedal I Ikar”, czy Stanisław Grochowiak Ikar.
