Adam Mickiewicz napisał : “Konrada Wallenroda ” , gdyż skłoniła go do tego sytuacja polityczna panująca w kraju. Czasy były bardzo ciężkie. Władze rosyjskie aresztowały młodzież studencką za patriotyzm, a nawet wysyłano ich na sybir. “Konrad Wallenrod” odegrał wielką role w życiu narodu w niewoli.
Przeniesienie akcji utworu w średniowiecze litewsko – krzyżackie było manewrem ze strony poety, celem zmylenia carskiej cenzury. W tym samym celu poeta zagmatwał tok wydarzeń. “Konrad Wallenrod” powstał w czasie pobytu Adama Mickiewicza w Rosji, a ogłoszony w Petersburgu w 1828 roku.
Konrad Wallenrod jest głównym bohaterem tego utworu. Wielkim cierpieniem moralnym dla Konrada było to, że nie był :
– prawym rycerzem, musiał udawać, okazywać się fałszywym i obłudnym. Takiego przykładu poświęcenia dla Ojczyzny jak ofiara Konrada nie było dotąd w literaturze polskiej. Jest to największą wartością ideałowa utworu. Zrozumieli wymowę poematu Polacy. Współczesny pisarz Aleksander Modźko wyraził sie o poemacie Mickiewicza: “A słowo stało się ciałem, a Konrad Bekredem” – tzn. , że idee zawarte w tym poemacie natchnęły spiskowców do walki z Rosją, napadu na Belweder i powstania listopadowego. Poeta nazywa poezje narodową “Arką Przymierza między dawnymi a nowymi laty”. W “Arce Przymierza” Żydzi przechowywali swoje najdroższe pamiątki.
W poezji naród przechowuje “broń swego rycerza, swych myśli szędzą i swych uczuć kwiaty”. Na dźwięk “Pieśni wejdelopy” ożywa cała przeszłość, poeta wskrzesza postacie zmarłej przeszłości, przypomina je słuchaczom pod wpływem poezji “kiedy ich piosenka ojczysta poruszy”, mogą poczuć w sobie “dawne serca bicie… dawną wielkość duszy”. O zadaniu poety mówi także Halban do Konrada przed jego śmiercią “Nie, nie ja przeżyje i ciebie, mój synu… obiegnę Litwy wsie, zamki i miasta, gdzie nie dobiegnę pieśń moja doleci, Bard dla rycerzy bitwa, a niewiasta będzie ja w domu śpiewać dla swych dzieci. Będzie ja śpiewać i kiedyś w przyszłości. Z tej pieśni wstanie mściciel naszych kości”. Według Mickiewicza poeta ma budzić i podtrzymywać ducha narodowego, zagrzewać do walki, przypominać przeszłość i to wszystko po to, by z pieśni narodzili się mściciele, którzy pochowają wrogów i pomszczą krzywdę Ojczyzny.
Mickiewicz pragnął pokoju i szczęścia dla Ojczyzny, więc zrobił wszystko, aby się do tego przyczynić. Jego poezja wywarła wielki wpływ na życie narodu będącego w niewoli.
