Pamiętaj, że wypracowanie możesz pobrac wyłącznie do użytku własnego i nie posiadasz do niego praw majątkowych. Dalsza odsprzedaż lub umieszczanie w innych serwisach internetowych to kradzież i jest niezgodne z prawem i tego typu praktyki będziemy zgłaszac odpowiednim organom ścigania.
Stanisław Staszic jeden z najwybitniejszych przedstawicieli doby Oświecenia, urodził się w rodzinie mieszczańskiej. Po ukończeniu szkół przyjął święcenia i został duchownym. Pełnił funkcje państwowe i społeczne. Staszic był jednym z czołowych reformatorów i uczonych polskiego oświecenia. Działał na rzecz poprawy życia i pracy chłopów. Był zwolennikiem reform, wpierał piórem zmiany przeprowadzane przez parlament Rzeczypospolitej. W swych utworach „Przestrogi dla Polski” i „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego” zawarł program społeczno – polityczny. Autor pisze o konieczności odłączenia religii od nauk szkolnych. Żąda upaństwowienia szkolnictwa, z naciskiem na nauki praktyczne, przyuczające do życia w społeczeństwie. Negował wychowanie klasztorne, gdyż uważał je za najmniej produktywne. Mówi o utworzeniu prawa dla całego narodu, podkreślał ważność i istotę praw człowieka, największym nieprzyjacielem sejmów jest dobro osobiste i własny interes szlachciców. Należy znieść liberum veto i większością głosów podejmować decyzje. Uznawał równość wszystkich stanów, tworzących jeden naród, negował wyłącznictwo szlachty, jako reprezentanta narodu polskiego. Uważa, że nadawanie szlachcie dalszych przywilejów jest zgubą dla narodu polskiego. Szlachta wykorzystuje nadane im przywileje do własnych celów, a nie do wspomagania kraju i niższych warstw społecznych. Podkreśla, że to właśnie chłopi utrzymują i żywią cały naród. Ale i oni są najbardziej uciskani, ciemiężeni i wykorzystywani. Według autora należy wprowadzić dziedziczność tronu bez wtrącania się obcych narodów. Był zwolennikiem ograniczonej władzy królewskiej, na rzecz sejmu jednoizbowego, gdzie decyzje podejmowałoby się większością głosów. Proponował zniesienie poddaństwa chłopów, a chłop miał się znajdować pod opieką prawną. Podkreślał ważność utworzenia silnej armii, składającej się ze stu tysięcy piechoty, dobrze uzbrojonej i umundurowanej, dowodzonej przez dobrze wyszkolonych oficerów. Proponował sprawiedliwe podatki dla szlachty, rozłożone sprawiedliwie w stosunku do posiadanej przez nich ziemi. Jako mieszczanin domagał się praw na równi ze szlacheckimi. Autor domaga się też przeprowadzenia nowej konstytucji, która polepszyłaby sytuację Polski w ciężkich czasach.
Stanisław Staszic w swych utworach zawarł również ostra krytykę szlachty. Oskarża ją o to, że podporządkowała prawa własnym interesom. Mówi o przekupstwie głosów na sejmikach, o oszustwie. Zarzuca niesprawiedliwość i jednostronność prawa. Oskarża o lekceważenie prawa, prywatę i demoralizację. Krytykuje przekupstwo własnego kraju, oddanie korony i godności narodu obcym krajom, neguje wprowadzenie obcokrajowca na tron polski. Oskarża również szlachciców o złe traktowanie chłopów, których praca wykorzystywana jest dla własnego wzbogacenia się szlachty. Autor domaga się też przeprowadzenia nowej konstytucji, która polepszyłaby sytuację Polski w ciężkich czasach. Najcięższe zarzuty autor kieruje pod adresem magnatów, którzy byli odpowiedzialni za upadek państwa, za demoralizację niższych warstw społecznych. Szlachta wzorowała się na nich i przejmowała ich zachowania i poglądy. Stała się próżna i bezmyślna, nie interesowały ja sprawy kraju i najuboższych warstw społecznych.
Staszic pisząc swe utwory miał na względzie dobro i poprawę Rzeczypospolitej. Pragnął uzmysłowić mieszczanom i szlachcie, jakie zmiany powinny zajść w kraju, by polepszyć jego stan i stan obywateli, aby czuli się dobrze i bezpiecznie w swoim kraju, aby Polska nie upadła i nie pogrążyła się bez reszty w chaosie.
