Dwaj gospodarze. Porównaj sposób przedstawienia postaci w „Panu Tadeuszu’ Adama Mickiewicza i „Granicy Zofii” Nałkowskiej. – wypracowanie maturalne
Fragmenty „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza i „Granicy” Zofii Nałkowskiej przedstawiają postaci gospodarzy. Każdy z autorów stara się przybliżyć czytelnikowi na swój niepowtarzalny sposób sylwetki bohaterów. Wyraźną różnica staje się już sam fakt, że „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza napisany został trzynastozgłoskowcem a „Granica” Zofii Nałkowskiej językiem literackim znacznie łatwiejszym do odbioru dla przeciętnego odbiorcy. Analiza fragmentów pozwala jednak stwierdzić, że to tylko jedna z wielu znaczących różnic w sposobie przedstawiania postaci.
Adam Mickiewicz w bardzo specyficzny sposób prezentuje odbiorcy postać – Sędziego. Zanim bowiem dotrzemy do fragmentu dokładnie odnoszącego się do jego osoby zyskujemy już przeświadczenie, że jest zamożnym, dobrze zorganizowanym i zaradnym gospodarzem. Rozbudowany opis rozpoczyna się bowiem dokładną prezentacją jego gospodarstwa. Niewielki dom otaczają zadbane stodoły, uporządkowane stogi, kopce a także ugory na których pracują liczne pługi. To właśnie na tej podstawie dokonujemy oceny, umożliwia ona stwierdzenie, że jak pisze autor: ”w tym domu dostatek mieszka i porządek” a za niego odpowiedzialny jest przecież gospodarz. Podkreślenie zalet gospodarza odbywa się również poprzez splecenie i porównanie jego pracy z boskim porządkiem świata. Sędzią dba przecież by prace odbywały się zgodnie z rytmem natury, to ona wyznacza czas wzmożonego wysiłku i odpoczynku. Wszelki trud staje się tym samym przyjemnością przynosząca wymierne korzyści dające zadowolenie ludziom ale i gospodarskim zwierzętom. Mickiewicz pokreślą także i nadaje ogromne znaczenie każdej czynności wykonywanej przez bohatera. Gospodarz tym samym jawi się jako wódz zdolny do nadludzkiego wysiłku, mimo ciężkiej pracy zasypia jako ostatni, dogląda dobytku, obmyśla, planuje, wydaje polecenia. Można więc jednoznacznie stwierdzić, że Adam Mickiewicz poprzez idylliczną wizję podkreśla zalety Sędziego jawiącego się jako gospodarz doskonały, nośnik wszelkich zalet, wzór do naśladowania.
W „Granicy” Zofii Nałkowskiej odnajdujemy odmienną prezentację gospodarza- Waleriana Ziembiewicza. Choć bowiem opis również poprzedza krótka ocena zaniedbanego gospodarstwa świadczącego o nieudolności jego właściciela prawdziwe oblicze postaci wyłania się dzięki szczegółowiej charakterystyce. Autorka również zwraca uwagę na zalety gospodarza jak: zdolność do naprawiania sprzętów, wrażliwość, miłość i szacunek dla ziemi podkreśla jednak także liczne wady. Lubieżność, cudzołóstwo, skłonność do sięgania po alkohol, poranne wyprawy z dubeltówką, poddanie żonie czy wyręczanie się w pracy innymi osobami wydaje się stawić gospodarza w negatywnym świetle. Ten sposób prezentacji postaci przez Nałkowską pozwala jednak zaprezentować gospodarza jako przeciętnego człowieka, jednego z wielu, który jak każdy z nas ma swe przywary. Realistyczny przykłady odnoszące się do codziennego życia, wskazanie czynów ale i własnych przemyśleń bohatera pozwala tym samym czytelnikowi osadzić postać w prawdziwym świecie.
Porównując więc obydwa fragmenty można więc jednoznacznie stwierdzić, że autorzy odmienne prezentują postać gospodarza. W „Panu Tadeuszu” odnajdujemy gospodarza idealnego , wręcz niemożliwego do wyobrażenia w „Granicy” natomiast człowieka borykającego się z szarą codziennością osadzonego pośród trudu prawdziwego życia pełnego ciężkiej pracy, potknięć i błędów.
