„Pan Tadeusz” jest jednym z największych utworów polskiego wiesza, Adama Mickiewicza. Lektura powszechnie uznana jest za epopeje narodową.
Epopeja, jak podaje słownik języka polskiego, to długi poemat epicki opiewający czyny bohaterów lub losy jakiejś społeczności. Epopeja posiada szereg cech, które są wymagane by dany utwór mógł być uznany za teki gatunek literacki.
Forma utworu poetyckiego to jedna z cech epopei. Nie budzi wątpliwości, że „ Pan Tadeusz” to dzieło pisane wierszem, dodatkowo jest trzynastozgłoskowcem, w którym występują rymy.
„ Środ takich pól przed laty, nad brzegiem ruczaju,
Na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju,
Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany;
Świeciły się z daleka pobielane ściany,
Tym bielsze, że odbite od ciemnej zieleni
Topoli, co go bronią od wiatrów jesieni.”
Kolejna cechą epopei jest ukazanie bohatera zbiorowego. W utworze Mickiewicza na miano bohatera zborowego zasługuje szlachta polska, do której należy choćby Sędzia Soplica, czy Hrabia.
W „ Panu Tadeuszu” autor porusza wiele wątków. Dziej Jacka Soplicy, historia miłości, czy walka o zamek- to wątki poruszane przez autora. Utwór wielowątkowy- to kolejna spełniona cecha, by dzieło uznać za epopeję.
Dzieje Jacka Soplicy ukazują bohatera jako postać pozytywną, gdyż przechodzi wewnętrzna przemianę i może stać się wzorem do naśladowania. Z hulaki i awanturnika Soplica stał się skromnym i pokornym księdzem Robakiem. Choć jego czyny nie są tak heroiczne jak np. Odyseusza, to dzięki swojej metamorfozie może służyć jako przykład dla poczynań innych ludzi- a to kolejny spełniony przez Mickiewicza warunek, by utwór mógł być uznany za epopeję.
Ukazanie losów bohaterów na tle przełomowych dla narodu wydarzeń to następna właściwość eposu. W utworze jako istotne historyczne wydarzenie wieszcz ukazuje kampanię napoleońską, która ma przywrócić niepodległość krajowi. Również przemijanie dominacji szlachty jest istotnym tematem w utworze.
Inwokacja, jest ważnym elementem, który zazwyczaj występuje w epopei. W „ Panu Tadeuszu” inwokacja, kierowana jest do kraju:
„ Litwo! Ojczyzno moja!”.
Liczne opisy przyrody, ukazane poprzez zastosowanie takich środków stylistycznych jak porównanie są nieodłącznym elementem „ Pana Tadeusza”. Mickiewicz ukazuje opis przyrody, która jest wyjątkowa i niczym nie zachwiana:
„ Tymczasem przenoś moją duszę utęsknioną
Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych,
(…)
Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała,
(…)” .
Ukazanie obrazu przyrody, jest równie ważnym elementem epopei.
Ostatnim z przymiotów eposu jest wszechwiedzący, obiektywny narrator, który zdecydowanie w utworze występuje. W dziele narrator posługuje się językiem zbliżonym do mówionego .
Zatem można jednoznacznie stwierdzić, że „ Pan Tadeusz” jest epopeją. Myślę, że istotnym elementem, którego nie można pominąć jest fakt, iż dzieło jest uznawane za epopeje narodową, gdyż porusza ważne wątki, ukazuje polskie społeczeństwo i historie kraju.
