Jednym z bohaterów występujących w powieści J. I. Kraszewskiego „Stara baśń” był Dobek. „Był on żupanem możnym, znali go wszyscy jako dzielnego, przebiegłego i wielkiego serca człowieka. Lat już na świecie przeżył ze czterdzieści, choć tego po nim znać nie było. Siłę miał taką, że niedźwiedzie dusił, za szyję wziąwszy, a zamiast dzidy, często drzewko wyrwawszy z korzeniami, żgał nim jak drugi lekkim oszczepem. Konia dosiadłszy, gdy mu był nieposłuszny, nogami na śmierć ściskał. Dla ludzi też na razie ostry bywał, ale do bitwy, napaści i utrzymania ludu w ładzie nie było nad niego, gdyby gorącością nie psuł, co dzielnością dokazał. Znano go i z nienawiści do ku Niemcom, bo nad granicą połapawszy niewolnika, zwykł był ich do sochy zaprzęgać i orać nimi. W dybach też u niego różnego stworzenia obcego co niemiara chodziło, które on ze psy razem karmił. Czasu pokoju wesół był, ochoczy, do słowa łatwy, gdy miłował, serdeczny, nieulękniony niczym, a w potrzebie tym chytrzejszy, że się porywczy wydawał.”
Dobek był urodzonym dowódcą, walecznym i dobrze zorganizowanym. Posiadał umiejętności strategiczne, cechował go spryt i jasność umysłu. Był szanowanym dowódcą, nikt nie odważył mu się sprzeciwiać. Był szybki i energiczny, dzielny i odważny.
To on dowodził kmieciami przeciwko wojskom niemieckim. Dzięki sprytowi i doskonałej strategii udało mu się pobić wojska wroga.
Dla wrogów był okrutny i bezwzględny. Nie czuł współczucia i żalu. Zabijał ich bez mrugnięcia okiem lub zabierał do niewoli. To jego kupiec Hengo próbował nakłonić do zdrady i przejścia na stronę synów Popiela. Był jednak niewzruszony i pozostał wiernie przy swoich. W mig przejrzał grę fałszywego Niemca. Potrafił jednak użyć podstępu i niby przychylić się do propozycji spiskowca i pojechał z nim do obozu Niemców, gdzie rozeznał się w sytuacji, uzbrojeniu i liczebności wrogich sił. Z ogromną cierpliwością potrafił wysłuchać narzekań młodych kneziów na niewdzięczny naród. Dostał również propozycję otrzymania ziemi, władzy, skarbów a nawet niemieckiej żony ze sporym posagiem, jeśli uderzy na tyły wojska polskiego. I chociaż krew mu się gotowała na tę próbę przekupstwa, to potrafił zachować spokój i opanowanie, by się nie zdradzić i nie narazić na śmierć. Nie dał się przekupić i ani myślał o zdradzeniu rodaków. Jednak zabił Henga w drodze powrotnej z obozu wroga. Zrobił to w bardzo okrutny sposób. Zawiesił mężczyznę nad ogniskiem, gdzie powoli palił się żywcem i umierał w strasznych cierpieniach.
Dobek dowodził wojskami Polan podczas ostatecznej bitwy z Niemcami, gdzie odnieśli wielkie zwycięstwo. Bohater został ranny w bitwie, ale nie była to rana śmiertelna. Wizun go opatrzył i stwierdził, że dowódca szybko powinien wrócić do zdrowia.
Dobek był niezwykłym, walecznym człowiekiem. Był dobry i przyjacielski dla bliskich, ale okrutny i bezwzględny dla wrogów. Był doskonałym dowódcą i kilka razy powiódł wojska Polan do zwycięstwa. Jednak bywał zbyt porywczy i wybuchowy i to między innymi dlatego znaczniejsi kmieciowie nie chcieli go na nowego knezia. Obawiali się go trochę, a według wyroczni należało wybrać człowieka „pokornego, małego i ubogiego” a takim z pewnością Dobek nie był.
