„Coś Ty Atenom zrobił, Sokratesie” interpretacja wiersza Cypriana Kamila Norwida
Utwór zatytułowany „Coś Ty Atenom zrobił, Sokratesie” autorstwa Cypriana Kamila Norwida powstał w styczni 1856 roku. Impulsem do jego napisania była informacja, iż ciało Adama Mickiewicza zostanie przywiezione z Paryża. Utwór ten jest jednym z wielu, który poeta poświecił wybitnym zmarłym osobom. Norwid zastanawiał się nad losem tych ludzi, próbował wyróżnić ich na tle reszty społeczeństwa, zauważał bowiem , że ponadprzeciętne jednostki zostają docenione dopiero po śmierci. Prawdopodobnie Cyprian Kamil Norwid poprzez utwory o tej tematyce uwidaczniał również własną sytuację, czując się niezrozumiany i opuszczony przez współczesnych mu ludzi.
Analizując utwór należy zauważyć, że zostają w nim przywołane osoby, które wniosły ogromne zasługi dla społeczeństwa jak: tytułowy Sokrates, Dante, Kolumb, Napoleon czy Kościuszko. Każdej z tych sławnych osób towarzyszyła jakaś osobista tragedia: Sokratesa otruto, Dantego wygnano z Florencji, innych wielokrotnie grzebano. Przy wspomnieniu każdej z postaci zostaje postawione pytanie retoryczne zawarte również w tytule : „Coś ty ojczyźnie zrobił.., Coś ty światu zrobił…”. Niewyjaśniona zostaje jedynie sylwetka Adama Mickiewicza – „Coś ty uczynił ludziom. Mickiewiczu?”. Zapewne i tę postać spotka uwidoczniony w wierszu los innych wielkich. Za życia nikt bowiem nie potrafi zauważyć wybitnej jednostki ani docenić jej czynów, stąd zostają pochowani: „bez miejsca pierwej”. Dopiero po latach gdy ludzie docenią wkład danej osoby w formie zadośćuczynienia próbują urządzić kolejny godny pogrzeb. To jakby zmartwychwstanie – motyw ten stanowi wyraźne nawiązanie do Biblii. Jak mówi cytat: „Każdego z takich jak Ty świat nie może Od razu przyjąć na spokojne łoże, I nie przyjmował nigdy, jak wiek wiekiem…”.
Tragiczny los jest wpleciony w życie wszystkich wielkich ludzi. Współcześni im nie są wstanie zrozumieć ich: światopoglądu, genialnych myśli, dzieł, próby przełamania stereotypu. Dopiero przyszłość daje możliwość właściwej oceny cennych dokonań. Wszyscy wybitni umierając przerywają pasmo doczesnych cierpień, , śmierć staje się dla nich wygraną, pozwala uzyskać ostateczne zwycięstwo. Możliwe staje się zmartwychwstanie, dzięki wskrzeszeniu i wcieleniu w życie ich czynów, idei, filozofii, dzieł.
