Motyw buntu i pogodzenia się z losem – „Antygona” Sofoklesa
Wiele czynników ma bezpośredni wpływ na poczucie potrzeby zmiany otaczającej nas rzeczywistości. Niejednokrotnie czynniki wewnętrzne i zewnętrzne uniemożliwiają uzyskania zadawalających efektów. W takich momentach jedyną drogą mogącą przynieść oczekiwane zmiany pozostaje bunt. Bunt bowiem wyraża jasno postawę sprzeciwu i chęć wywołania zmian w otaczającym świecie bądź w ludziach będących przyczyną negatywnych odczuć. Zdarzenia historyczne i społeczne stanowią właśnie taki rodzaj czynników. Bunt okazuje się niejednokrotnie jedyną droga do walki o własne ja lub specyficznym systemem obronnym, a pogodzenie się z losem poddaniem, bezbronnością i bezradnością.
W tej pracy zamierzam przyjrzeć się dwóm bohaterką zestawienia ich postaw uwidacznia bowiem znaczenie buntu. Tragedia grecka napisana przez Sofoklesa zawiera w sobie wyraźnie przedstawiony motyw buntu i pogodzenia się z losem bohatera literackiego. Te dwie odmienne postawy prezentują bohaterki Ismena i Antygona. Każda z nich została postawiona w takiej samej sytuacji: gdy bowiem król Kreon zakazał chowania zwłok ich brata Polinejkesa pod groźbą kary śmierci pozostało im pogodzić się z losem i ziemskim wymiarem sprawiedliwości, lub narażając swe życie zbuntować się i oddać należytą cześć bratu zgodnie z nakazującą religią , miłością i szacunkiem. Okazuje się, że każda z nich podjęła odmienna decyzje. Mimo, iż bowiem ukształtowała je ta sama kultura, każda z nich posiadała własną osobowość, która ostatecznie zadecydowała o wyborze.
Główna bohaterka Antygona stanęła przeciw ziemskim prawą, gotowa na karę śmierci zdecydowała się na pochówek brata by móc odejść w zgodzie z Bogiem i własnym sumieniem. W ten sposób wyraziła swój bunt przeciw okrutnej decyzji króla, a nie chcąc czekać na odbycie kary odebrała sobie życie. Jej czyn był wstrząsający jednak jedyny zgodny z jej sumieniem, tylko tym sposobem mogła bowiem uczcić cześć swojego brata i uspokoić własne wnętrze. Zasadność tego czynu uwidacznia odmienne postępowanie jej siostry. Ismena pełna lęku, słabsza emocjonalnie potrafiła jedynie poddać się władzy i losowi, który ze sobą niesie. Mimo ogromnych rozterek, smutku i żalu pozostała bierna. Obserwowała z boku poczynania swej siostry jednak lęk przed karą, oraz głęboka wiara w to, że jedynie mężczyźni są godni podejmowania decyzji odebrała jej chęć walki. Te dwie odmienne postawy pokazują, że wybór miedzy buntem a poddaniem się losowi nie zależy od racji, które dobrze znamy ale od siły charakteru i lęku, który często paraliżuje. Pokazuje nam również , że czyn Antygony jest całkowicie zrozumiały żyjąc bowiem w ówczesnych czasach nie mogła liczyć na wsparcie czy zrozumienie. Te dwie skrajne postawy zawarte w jednej tragedii są więc ukazaniem dwóch silnych literackich motywów: buntu i pogodzenia się z losem.
