Wyrażenia pochodzące z mitów – rodowód i znaczenie
Mitologiczne obrazy zawarte w mitach stały nośnikami wyrażeń, które do dziś są stosowane w języku potocznym. Stąd należy znać rodowód i znaczenie najważniejszych zwrotów funkcjonujących z powodzeniem po dziś dzień. Pośród nich należy wymienić:
pieta Achillesa – zwrotem tym określa się najsłabszy punkt danego człowieka, słabostkę fizyczną czy dziedzinę życiową w której najgorzej się czuje. Wyrażenie pochodzi bezpośrednio z mitu o Achillesie, bohater jako dziecko został wykąpany przez swą matkę w źródle mającym niejako chronić przed wszelkimi ranami i skaleczeniami. Niestety całe ciało Achillesa nie zostało obmyte w cudownych wodach, matka trzymała dziecko za pietę zapominając o tym małym punkcie ciała. Ten wydawać by się mogło drobiazg stał się przyczyną tragedii Achillesa. Podczas walki Parys wystrzelił z łuku strzałę, która trafiła właśnie w pietę zadając śmiercionośny cios bohaterowi.
puszka Pandory- w przenośni oznacza źródło i zbiorowisko wszelkich chorób, nieszczęść i cierpień człowieka. Nazwa puszki pochodzi od imienia mitologicznej Pandory czyli pierwszej kobiety, która od każdego z bogów dostała jako podarek sposób na unieszczęśliwianie ludzi. Zeus natomiast wręczył jej te właśnie tajemniczą puszkę, którą miała podarować mężowi. Gdy poślubiwszy ją Prometeusz otworzył przedmiot w momencie wydostały się z niej wszelkie trwogi, cierpienia i smutki, które do dziś gnębią ludzkość.
koń trojański – w mitologii pojawia się jako wymysł Odyseusza. To ten bowiem chcąc pokonać greków wymyślił aby zbudować ogromnego konia z drewna i ukryć w nim swe wojska. Monumentalna figura pozornie miała stać się darem dla Greków, którzy zostali uznani za zwycięzców. Gdy ci nie podejrzewając podstępu przyjęli prezent i wprowadzili go do swego miasta, nocą wojska ukryte w koniu napadły na miasto i z łatwością podbiły przechylając szalę zwycięstwa na stronę Odyseusza. Od tego czasu zwrotem koń trojański określa się podstęp, niebezpieczny podarek.
nic Ariadny – mitologiczna Ariadna wiedząc, że maż Tezeusz musi wejść do labiryntu by zabić potwora uprzędła i podarowała mu kłębek nici. To ona bowiem zaczepiona u wejścia gmachu pozwoliła bohaterowi odnaleźć drogę powrotną. Od tej pory nić Ariadny stała się symbolem pomocy w problemach, wyjścia z trudnej i zawiłej sytuacji.
stajnie Augiasza- Miejsce to jest szczególnie znane z mitu o Heraklesie to jemu bowiem pośród 12 zadań przyszło oczyścić stajnie augiasza. Było to zadanie dotąd niewykonalne , Augiasz swe niezliczane stada bydła trzymał bowiem w nigdy nie czyszczonych stajniach. Herakles wykonał jednak zadanie dzięki przepuszczenia przez pomieszczenia silnego nurtu rzeki. Wyrażeniem dzisiaj określa się miejsca brudne i zapuszczone, trudne do uprzątnięcia.
paniczny strach – rzadko kto wie, że to wyrażenie również wywodzi się z mitologii. Termin panika pochodzi bowiem od imienia jednego z bóstw greckich – Pana. Bohater ten był opiekunem pasterzy i płodności zwierzyny, który budził strach przeraźliwym krzykiem budzącym w czasie sjesty pasterzy. Dziś wyrażenie określa nagły strach, przerażenie, koszmar wyrywający ze snu.
węzeł gordyjski – w mitologii był bardzo kunsztownym i skomplikowanym węzłem złożonym w darze samemu Zeusowi w świątyni Gordion. Przepowiednia głosiła, iż ten któremu uda się rozwikłać więzy zostanie panem świata. Jedną z osób, która podjęła się próby był Aleksander wielki, ponieważ jednak nie był wstanie mimo prób wykonać zadania przeciął węzeł mieczem. Dziś w przenośni węzeł gordyjski oznacza sprawy i problemy zawiłe niemożne do rozwiązania a rozciąć węzeł gordyjski to znaleźć proste, bezkompromisowe lub gwałtowne rozwiązanie dla zagmatwanej sprawy.
