Władysław Reymont w swej powieści „Chłopi” ukazał w sposób realistyczny życie chłopów na wsi z końca XIX wieku.
Reymont opisał ich tak: „ (…) byli w Lipcach bogacze całą gębą, byli i pomniejsi, którzy zarówno o zarobki nie stali, byli takoż jensi, u których aż piszczało z biedy.”
W utworze przedstawił bardzo szczegółowo ich pracę, dzień powszedni, święta, czas wolny, zabawy i wszelkiego rodzaju rozrywki.
Społeczność ta przedstawiona w powieści jest bardzo zróżnicowana, dzieli się na chłopów najbogatszych i najbardziej wpływowych, których życie różni się od pozostałych mieszkańców. Stać ich było na służbę, pomocników, parobków. Najmowali do pracy innych chłopów, którzy własnej ziemi nie posiadali. Stać ich było na sądownictwo; zasiadali w radach i mieli poparcie innych. Ludziom tym bardzo zależało na pozycji i szacunku wśród ludzi.
Byli również bardzo przywiązani do swojej ziemi, która nie tylko ich żywiła, ale dawała prestiż. Ziemia stanowiła dla nich rzecz najważniejszą. Często bywało tak, że nie dzielili ziemi między swymi dziećmi, gdyż obawiali się, by nie zostali sami albo by nie stracili pozycji we wsi. Taki tragiczny los spotkał Jagusie, która została przegnana z domu zaraz po tym jak przepisała ziemię na swoje dzieci. „Na wycug” została skazana również Agata, która każdej jesieni i zimy wędruje w poszukiwaniu choćby lichego zarobku, by mieć, co w gębę włożyć. Do dzieci wraca porą wiosenno – letnią, gdyż może się przydać w pracach gospodarskich. Właśnie głównie, dlatego stary Boryna nie chce przepisać ziemi na swoje dzieci, w obawie przed podobnym losem.
Chłop żyje dzięki ziemi, żyje dla niej i to dla niej zakłada rodzinę. Posiadanie ziemi jest dla chłopa gwarancją spokojnej egzystencji, szacunku otoczenia. Daje również poczucie bezpieczeństwa i poczucie mocnej pozycji w rodzinie. „Człowiek bez gruntu to jak bez nóg, tula się ino, tula, a do nikąd nie zajdzie”.
Oprócz chłopów najbogatszych, byli też średniozamożni, których życie nie było równie barwne, jednak nie było też dużo gorsze. Nie posiadali oni służby, ani parobków, sami pracowali na własnej ziemi. Jednak nigdy nie cierpieli głodu. Pomagali też bogatym obrabiać ich ziemię. Cechowała ich chęć niesienia pomocy innym.
Nie ubierali się tak strojnie i pięknie jak tamci, ale na skromny ubiór było ich stać.
Do mieszkańców wsi należeli też ci najbiedniejsi, którzy własnej ziemi nie posiadali i musieli najmować się do pracy u innych gospodarzy. Często brakowało im pieniędzy na odzież i wyżywienie, trudno im było utrzymać rodziny.
Należeli do nich również parobkowie, komornicy i żebracy, których jedynym środkiem utrzymania były żebry. Do ludzi tych należeli najczęściej starcy, chorowici ludzie, którzy nie mieli rodzin albo, którzy przez rodzinę zostali opuszczeni, pozostawieni sami sobie.
Komornicy nie mieli we wsi łatwego losu, nikt się z nimi nie liczył, nikt nie przejmował się ich tragicznym losem. Przypominano sobie o nich tylko wtedy, gdy byli potrzebni wsi. Tak było w sytuacji, kiedy Lipce podjęły decyzję walki o las, a Boryna zwracał się wtedy z apelem nie tylko do gospodarzy, ale i do komorników, by wspólnymi siłami stawić opór. Gdy jednak przestają być potrzebni znów uchodzą w zapomnienie i nikt o nich nie pamięta.
Pomimo dzielących ich różnic, ludzi ci potrafili wspólnie pracować i pomagać sobie w pracy. Byli ze sobą związani.
Życie chłopów przebiegało na pracy (zbiory, siewy), świętach, na wspólnym spędzaniu wolnego czasu. Życie społeczeństwa wiejskiego podlegało rytmowi pór roku i każdy musiał się do niego przyzwyczaić i zgodnie z tym rytmem iść.
Chłop był związany z pracą i swą ziemią od momentu urodzin do śmierci. Rodził się na niej i umierał, jak choćby stary Boryna, którego śmierć jest symbolem przynależności człowieka do świata natury, do ziemi.
