Widzenie księdza Piotra to odpowiedź Boga na pytanie:, jaki los czeka Polskę? Ksiądz Piotr widzi Heroda, czyli cara, który wysyła Polaków na Sybir, na pewną śmierć. Spośród osób, które są wywożone na Sybir odłącza się pojedynczy człowiek, który ma w przyszłości zbawić Polskę.
Imię jego jest „czterdzieści i cztery”. Jest to jednak mały chłopiec, na którego długo jeszcze trzeba będzie czekać.
Następnie ukazany jest proces Polski na wzór procesu Jezusa Chrystusa. Żadne państwo Europy nie staje w obronie Polski. Niczym Piłat umywają ręce.
Następnie przedstawia drogę krzyżową Polski i jej śmierć. Krzyżem Polski są zabory, pod którymi się znajdowała i była ciemiężona. Pod krzyżem stoi „Matka – Wolność”.
Kolejna scena w widzeniu księdza Piotra to zmartwychwstanie Polski. Widział on Polskę jako Mesjasza narodów. Polska jest narodem wybranym do spełnienia ważnej historycznej misji. Przez własne cierpienie odzyska wolność, w przyszłości zmartwychwstanie i przyczyni się do uzdrowienia całej Europy.
Klęska powstania listopadowego uważana była przez romantyków jako śmierć Polski. Porównanie Polski do Chrystusa znalazło swój wyraz w haśle „Polska Chrystusem narodów”. Scena przedstawia mesjanizm jednostkowy (osoba o imieniu czterdzieści i cztery) oraz mesjanizm zbiorowy.
Widzenie księdza piotra to scena mistyczna, czyli taka, która nie rozgrywa si ę w rzeczywistości, ale w czasie snu.
Autor poprzez tę scenę podniósł Polaków na duchu. Twierdził, że chociaż cierpią, giną, są prześladowani, to powinni być cierpliwi i mieć wiarę, że to cierpienie nie pójdzie na marne.
W widzeniu księdza Piotra A. Mickiewicz przedstawia klęskę powstania jako ukrzyżowanie Polski. Wśród młodzieży wywożonej na Sybir widział on wskrzesiciela narodu. Zanim to nastąpi Polska musi cierpieć, ponieważ przeznaczono jej powtórzyć historię Chrystusa.
Ojczyzna cierpi jak On, niewinnie i jak Chrystus zmartwychwstanie.
Widzenie kończy się wizją zwycięskiego mściciela.
Mickiewicz formułuje hasło mesjanizmu: „Polska Chrystusem narodów”. Oznacza to, że Polska jako naród wybrany musi cierpieć jak Chrystus, umrzeć jak Chrystus, a gdy miara cierpienia się wypełni, zmartwychwstać jak Chrystus, odzyska wolność i przyniesie ją innym narodom.
Widzenie księdza Piotra miało dawać nadzieję na odzyskanie wolności, pokrzepiać serce ciemiężonych Polaków. Poeta wyrażał przekonanie, że Polska, chociaż nie istnieje na kartach map, powróci silniejsza i mocniejsza, odzyska dawną potęgę.
