Konflikt pokoleń zawarty w utworze nad Niemnem Elizy Orzeszkowej
Aby móc rozpatrzeć zagadnienie powyższego tematu należy najpierw stanowczo zastanowić się czym tak naprawdę jest konflikt pokoleń. Różnice poglądów między dorosłymi a kształtującymi się jednostkami istnieją bowiem od zawsze. Konflikt stanowi w tym przypadku sprzeczność pragnień, przekonań i wartości. Można by wiec postawić hipotezę, iż jest on zjawiskiem jak najbardziej naturalnym bowiem pragnienia dzieci i młodzieży bywają zgoła inne od pragnień dorosłych. Na taki stan rzeczy ma wpływ doświadczenie życiowe, które często drastycznie pozwala ocenić realność potrzeb i znacznie zmienić hierarchię wartości.
Utwór „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej zawiera w sobie obraz konfliktu międzypokoleniowego. Wyraźnie zostaje nakreślona tu niezgodność bohatera Witolda Korczyńskiego z jego ojcem. Myślę, że stwierdzenie to potwierdzi zacytowana wypowiedz Witolda: „Pora, ojcze – zawsze jest pora i widzieć, i mówić prawdę. Młody jestem, Ale właśnie dlatego czuje się w prawie sądzić tych, których sposób myślenia, życia, wszystko znajduje się w przeciwieństwie absolutnym ze wszystkimi ideałami młodego, lepszego, mojego świata!”. Tymi słowami syn próbuje udowodnić ojcu swoje racje. Stanowczo zaznacza swą przewagę powołując się na najwyżej cenione idee. Dlaczego syn sprzecza się z ojcem , jakie różnice powodują ten konflikt? Wychowany w różnicach społeczno – kulturowych ojciec Benedykt uważa, że należy ostentacyjnie zaznaczać różnice pomiędzy wsią, chłopami a ziemiaństwem. Swe słowa popiera on czynami walcząc zażarcie o każda sztukę bydła, która nie dopilnowana weszła na jego teren. Postawa ojca wyraźnie wskazuje na jego przywiązanie do różnic klasowych, taki stan rzeczy odpowiada mu, sam bowiem należy do tych „lepszych”, którzy jak dotąd maja znaczną swobodę działania i moc decydowania o biedniejszych. Jest mu trudno pojąc postawę syna i jego pęd do równouprawnienia, nie rozumie dlaczego dąży on do wyrównania poziomu życia podwładnych dotąd mu ludzi. Syn natomiast, młody pozytywista nie może pojąć zasad kierujących ojcem, nie rozumie on bowiem jakim prawem można dzielić ludzi na lepszych i gorszych tylko dlatego, że są mniej zamożni. Przyświecające mu idee wywodzą się już z całkiem odmiennej epoki, niosącej nadzieje na wprowadzenie nowego – lepszego dla wszystkich porządku. Młodzieniec walczy o równouprawnienie i z ogromną zaciekłością broni swych poglądów. W efekcie finalnym po dłuższym czasie zaczyna przebijać się chęć porozumienia dzięki, której wszyscy mogą nadal poprawnie koegzystować. Ta nić porozumienia możliwa była tylko dzięki rozmową, wzajemnym przedstawianiem swych argumentów. To z pewnością przykład pozytywnego rozwiązania, gdzie miłość miedzy ojcem a synem jest ważniejsza niż wszelkie różnice, umożliwia tym samym chęć porozumienia i zaakceptowania sienie w dalszym życiu. Przykład ten ukazuje, że nawet posiadając różne zdania można po dłuższych negocjacjach dojść do porozumienia . Konflikt staje się tu wstępem do nowego sposobu oceniania i myślenia dla obydwu stron. Można więc powiedzieć, że często konflikt może stać się początkiem nowego lepszego stanu rzeczy zadawalającego obydwie jej strony.
