„Piosenka o porcelanie” interpretacja wiersza Czesława Miłosza
Czesław Miłosz to jeden z najwybitniejszych pisarzy polskich. W 1980 roku został odznaczony literacką Nagroda Nobla. Charakterystycznym dla jego twórczości jest przyjmowanie roli świadka epoki, który obserwuje i opisuje tragiczne wydarzenia. Wiersz „Piosenka o porcelanie” choć posiada zabawny tytuł mogący kojarzyć się z pozytywnym obrazem zawiera w sobie również tragiczną tematykę. Autor w tej lekkiej formie, jaką jest piosenka zawarł obraz wojny. Porcelana ma przywoływać wspomnienie dawnych czasów kojarzyć się z piękną, delikatną i kruchą materią. Język utworu również jest subtelny i wyszukany, to celowy zabieg, który w kontrastujących zestawieniach zawarł przerażającą prawdę. W wierszu czytelnik odczuwa pozornie radosną atmosferę, całość burzą jednak wyrazy mówiące o wojnie. Nad piękny krajobraz przybyły bowiem czołgi, które zdewastowały wszystko co napotkały na drodze. Jak mówi cytat: „zaplamione, brzydką zakrzepłą farbą”, to obraz zbitej porcelany splamionej krwią zabitych. Porcelana okazuje się bowiem tylko symbolem świata zniszczonych wartości. Kultura, etyka, moralność zginęły wraz z narodem, w jednym momencie przestał istnieć dorobek pielęgnowany przez ludzi przez wiele lat. Autor podkreśla w ten sposób jak łatwo zaprzepaścić bezcenne wartości, jak niszczycielskim zjawiskiem jest wojna. To kataklizm, który w jednej krótkiej chwili unicestwia całą „porcelanę” czyli dawny wspaniały świat. Należy również stwierdzić, że Miłosz ukazał refleksję na temat delikatności i ulotności dorobku człowieka. Jak się bowiem okazuje daną kulturę można zniszczyć bezpowrotnie w momencie zatracając tworzoną w niej literaturę, sztukę czy filozofię. Żadna wartość nie jest w stanie obronić się przed miażdżąca siłą wojny. Oprawca nie lituje się, nie zastanawia nad wagą wszystkich tych elementów, niszczy je więc pozostawiając po sobie jedynie ruiny i zgliszcza. Całość wymowy utworu podkreślona jest przez słowa powtarzającego się refrenu: ” Niczego mi proszę pana tak nie żal jak porcelany”. Potrafiąc odczytać przekaz zawarty w piosence słowa te nabierają niepodważalnego znaczenia.
Podsumowując należy wskazać budowę utworu. Wiersz zawiera się w trzech dwunasto wersowych zwrotkach o rymach krzyżowych. Autor użył następujących środków artystycznych: refren, metafory: „zaplamione, brzydką zakrzepłą farbą„, zdrobnienia: „rzeczka”, „wietrzyk”.
