„Na Anioł Pański” interpretacja wiersza Kazimierza Przerwy Tetmajera
„Na Anioł Pański ” to tytuł wiersz Kazimierza Przerwy Tetmajera. Cały utwór podzielony jest refrenem na cztery części prezentujące odmienne obrazy. W pierwszej części poeta opisuje „osmętnice ” czyli inaczej zadumę. To ona „smutek sieje” wędrując wieczorami bo bagnach i moczarach. Zawsze kieruje się na cmentarz gdzie staje nad grobem młodej dziewczyny. Cała sceneria oraz obraz pełen jest melancholii oraz smutku. Druga część wiersza przedstawia rzekę. To ona płynie w kierunku morza ginąc bezpowrotnie, ” I już nie wraca nigdy fala ”. To symbol człowieka podążającego w kierunku śmierci. Trzecia cześć ukazuje mrok spowijający ziemię. Snujące się nad dachami dymy powoli zajmują coraz większy obszar, przesłaniając cały widok. W ostatniej czwartej części poeta przedstawi ludzką duszę, jest samotna w swej wędrówce przez pola. Dusza narzeka, ukazując swój marny los pozbawiony celu i sensu. Nigdzie bowiem nie ma dla niej domu, jej istnienie przypomina tułaczkę wędrowca. Każda z tych części oddzielona jest refrenem, który przypomina dzwon kościelny bijący na tytułowy Anioł Pański, to dodatkowe podkreślenie melancholii przez żałobna melodię.
Należy podkreślić, że utwór ma wyraźnie symboliczną wymowę. Autor celowo stworzył opis natury mający oddać przeżycia podmiotu lirycznego. Najważniejszymi symbolami są: polna zaduma – prezentująca życie człowieka naznaczone cierpieniem, grób dziewczyny – mający mówić o przemijaniu i nieuchronnej śmierci, wędrówka – jako symbol ludzkiego życia, rzeka – symbol przypominający o podążaniu ludzkiego życia w kierunku śmierci, mrok -beznadzieja i dusza– symbol jednostki ludzkiej wędrującej przez świat pełen bólu i okrucieństwa.
Jak widać więc na podstawie znaczenia poszczególnych symboli, wiersz ma wyraźnie pesymistyczna wymowę. Cały przedstawiony przez poetę pejzaż ukazuje trudny los człowieka, który podążając drogą pozbawioną sensu skazany jest na cierpienie.
Zakańczając należy omówić budowę utworu. Wiersz składa się z czterech części oddzielonych refrenem. Autor zastosował następujące środki artystyczne: epitety: ” samotna dusza ”, personifikacje: ” coś się w niej skarży ”, wielokropki: „ płynie coraz dalej… ”.
