Legenda o św. Aleksym – omówienie
Św. Aleksy stanowił czołowy wzór ascety z epoki średniowiecza. Spisywane dzieła mówiące o jego niezwykłym życiu obfitującym w godne naśladowania czyny miały być niezbitymi nośnikami prawd. Ta postać bowiem potrafiła wyzbyć się wszelkich ziemskich bogactw by w cierpieniu i ciszy zbliżać się do Boga. Legenda o św. Aleksym przedstawia dokładnie cały jego żywot od narodzin do śmierci. Narodziny oraz dzieciństwo przebiegają całkiem zwyczajnie choć już w tym okresie budzą się pierwsze przejawy niezwykłości, gdy bohater dorasta dochodzi do jego ożenku z królewną Famijnną. Należy jednak zaznaczyć, iż pomimo związania się z kobietą Aleksy pozostaje czysty, jego powołanie jest silniejsze od ziemskiego uczucia stąd bez wahania składa śluby czystości i odrzuca ziemskie pokusy. Od tej pory przyszły święty wyrusza w tułaczą wędrówkę rozdając cały swój majątek biednym. Sam wielokrotnie cierpiąc głód i chłód, znosi z ogromną pokora wszelkie męki. Przyszło mu przez szesnaście lat cierpieć, leżeć pod progiem kościoła gdzie nie zdając sobie sprawy kim jest bezdomny wylewno na niego pomyje. W momencie swej śmierci święty pozostawił list w którym wyjaśnił swe pochodzenie i historie. Zdziwione otoczenie wyprawiło pogrzeb będąc światkami licznych cudów: dzwony kościelne same zaczęły bić a zapach ciała zmarłego uzdrawiał chorych.
Omawiając legendę o św. Aleksym należy również zaznaczyć iż, jest to typowa hagiografia- czyli inaczej tak zwane żywoty świętych, dzieła przedstawiające życie świętego. Propagują one określony wzorzec osobowościowy, w epoce średniowiecza bardzo popularna była asceza. Należy również zaznaczyć, że hagiografia ma specyficzną budowę na która składa się dziesięć części, można je zaprezentować właśnie na przykładzie Legendy o św. Aleksym: 1.Prolog – czyli słowo wstępne autora uzasadniające dlaczego podjął się tej tematyki, 2.Opis narodzin świętego, 3. Prezentacja pierwszych przejawów niezwykłości czyli cudowne dzieciństwo,4. Młodość świętego – wzrastające cnoty, 5. Małżeństwo – bardzo często jako śluby czystości,6. Ucieczka ascety z domu. 7.Cuda czynione za życia. 8. Prześladowania. 9. Męczeńska śmierć. 10. Cuda pośmiertne.
W epoce średniowiecza dzieło to stanowiło nośnik najcenniejszych wzorców obecnie to jeden z bezcennych zabytków językowych. Legenda o św., Aleksym jako całościowy zbiór zalicza się do najstarszych zabytków z okresu z XIII – XIV w. Warto również zaznaczyć, że staropolska wersja żywota św. Aleksego jest zaliczana do zabytków polskiej poezji religijnej.
