„Kronika polska” Galla Anonima – analiza
„Kronika polska” Galla Anonima to jedno z najpopularniejszych dzieł średniowiecznej historiografii. Termin historiografia określa natomiast wszelkie dzieła piśmiennictwa obejmujące gatunki o treści historycznej czyli dla epoki średniowiecza tak popularne kroniki. Kroniki są gatunkiem opisującym historie państwa, stanowią więc niezbite źródło wiedzy na temat życia ówczesnego społeczeństwa i zachodzących w nim przemian. Dzieło Galla Anonima spełnia z pewnością spełnia te kryteria, jego analiza pozwala również stwierdzić, że kronika stanowi także przykład średniowiecznej literatury parenetycznej.
Gall Anonim to po dziś dzień postać nieznana i tajemnicza nie udało się bowiem ustalić kim tak naprawdę był. Wiadomo jedynie, iż przyjęte nazwisko Anonim powstało od słowa anonimus czyli nieznany, samo imię Gall wskazuje natomiast na pochodzenie z krajów romańskich całkiem możliwe, że z Francji choć przez wiele lat uważano, że autor z pochodzenia był Węgrem. Dzieło jego jakim jest Kronika wskazuje, że z pewnością był to człowiek wykształcony i oczytany. Jego głównym celem podczas tworzenia „Kroniki polskiej” było dokładne i wierne odwzorowanie dziejów i czynów Bolesława Krzywoustego jako wzoru prawdziwego chrześcijanina.
Powstanie Kroniki Galla Anonima datuje się na lata od 1112 do 1116 na dworze samego króla Bolesława Krzywoustego. Autor w jej treści starał się szczegółowo zaprezentować dzieje państwa polskiego, stąd opisany w niej okres dotyczy czasów ujmowanych w legendach jak pradawne dzieje księcia Popiela aż do momentów współczesnych autorowi w latach 1109 – 1113. Należy zaznaczyć, że całość dzieła napisana jest w łacinie i składa się z trzech głównych części: Pierwsza dotyczy dziejów całego rodu Piastów związanych z nimi podań, legend, kolejne dwie to już dzieje Bolesława Krzywoustego. Autor prezentuje nie tylko same wydarzenia historyczne ale wielkie czyny króla, który jawi się jako średniowieczny wzór władcy. Tym samym należy zaznaczyć, że Kronika polska to nie tylko historiografia prezentująca ówczesną historię państwa ale i dzieło zawierające wzorzec parenetyczny czyli niedościgniony wzór i ideał, który miał stanowić jasny przykład do naśladowania dla wszystkich ludzi.
