Wisława Szymborska „Kot w pustym mieszkaniu”, analiza utworu
Utwór Wisławy Szymborskiej zatytułowany „Kot w pustym mieszkaniu” wchodzi w skład tomiku Koniec i początek i związany jest z podejmowaną w nim tematyką śmierci. Czytając ukazuje nam się postać kota, który ku swemu niezadowoleniu pozostał sam w pustym mieszkaniu. Jest trudno odnaleźć się mu w tej nie znanej sytuacji, brakuje mu dawnych zwyczajów, nie potrafi jednak precyzyjnie określić czego. Jest przecież jedynie zwierzem, które nie posiada zdolności abstrakcyjnego myślenia. Jak sam mówi „umrzeć – tego się nie robi kotu”. I tu pojawia się najważniejszy wątek poruszony w utworze : zjawisko ludzkiej śmierci z punktu widzenia kota. Dalsza część wiersza precyzyjnie przedstawia uczucia targające zwierzęciem. Kot nie może w żaden sposób nazwać stanu, który odczuwa określić go cierpieniem czy żalem, oceniając rzeczywistość zauważa, że nic się przecież nie zmieniło. Nadal pozostaje w tym samym miejscu i ktoś go karmi, jest to jednak już inna ręka. Początkowo zwierze postanawia odnaleźć przyczynę tej sytuacji, poszukuje więc bezskutecznie swego właściciela dochodząc w końcu do wniosku, że należy wykazać cierpliwość: „Co więcej jest do zrobienia. Spać i czekać”. W końcu targające nim, nie nazwane uczucia wyrażone zostają poprzez złość, skierowana do właściciela. Jak mógł opuścić go, pozostawić nieoczekiwanie. Bezsilność i nie możność zmienienia tej sytuacji sprawia, że w swym oczekiwaniu grozi właścicielowi nie miłymi konsekwencjami po jego powrocie. W swych rozmyślaniach planuje owe spotkanie rozważając w jaki sposób ukarać właściciela. Czy będzie go celowo unikać by okazać swe niezadowolenie? Należy zauważyć , że ukazane w ten sposób emocje po stracie bliskiej osoby można bezpośrednio porównać z cierpieniem i wyrażaniem żalu przez dziecko. Ono także nie posiadając możności zrozumienia śmierci, nie jest w stanie przyjąć nie odwracalności tej sytuacji i pogodzić się z wiecznym brakiem danej osoby. Stąd częstokroć swe cierpienie wyraża poprzez złość skierowana do osoby zmarłego, jakim bowiem prawem mogła odejść, bez pozwolenia i podania zrozumiałej przyczyny. Kot i jego uczucia to z pewnością obraz prawdziwych ludzkich uczuć w obliczu śmierci.
Zakańczając należy również zwróć uwagę na budowę wiersza. Jest to wiersz biały składający się z pięciu części. Całość jest prawie całkowicie pozbawiona środków stylistycznych. Dzięki temu czytelnik ma wyraźne wrażenie rzeczowości w sporządzonym opisie przeżywanych przez kota emocji.
