Adam Mickiewicz w swoim utworze pt. „ Pana Tadeusz” i Henryk Sienkiewicz w „ Potopie” stworzyli doskonały portret bohaterów, którzy przechodzą podobną metamorfozę duchową. Obaj również powiązani są z tradycją romantyczną.
Jacek Soplica jest jednym z czołowych bohaterów „ Pana Tadeusza”, Kmicic natomiast to centralna postać „ Potopu”. Bohater jednej z trzech części Trylogii w młodości znany był z miłości do zabaw, śmiechu i niezwykłej kawalerskiej fantazji, podobnie zresztą jak Jacek Soplica, którego uważano za awanturnika, hulakę i pierwszego w kolejce do „ bitki”. Obaj mężczyźni zmienili się pod wpływem miłości. Soplica choć był temperamentny, jego buntownicza dusza znikała gdzieś przy boku ukochanej. Jego miłość jednak była nie możliwa do spełnienia. Jak mówi Gerwazy:
„ I już miał się oświadczać, lecz pomiarkowano
I czarną mu polewkę do stołu podano.”
Co dla Jacka starającego się o ukochana Ewę oznaczało ostateczna rekuzę. Kmicic również poznał smak prawdziwej miłości, jednak w przeciwieństwie do bohatera ”Pana Tadeusza” mężczyzna zdobył miłość ukochanej, choć wcześniej, nim został przyjęty przez Oleńkę, musiał pokonać wiele przeszkód, które stały na drodze do jego szczęścia. Jedną z istotnych barier do przezwyciężenia przez bohatera było oczyszczenie swojego nazwiska z hańby jaką je okrył. Niesłusznie uznany za zdrajcę, odtrącony przez społeczeństwo zmienił nazwisko na Babinicz, by pod innym imieniem odkupić swoje winy. Podobnie też postąpił Soplica. Niewłaściwie oskarżony o współpracę z moskalami, okrzyknięty zdrajcom, wstąpił do klasztoru i przyjął nazwisko Robak. Jak sam mówi:
„ Ja, niegdyś dumny z rodu, ja, com był junakiem,
Spuściłem głowę, kwestarz, zwałem się Robakiem(…)”.
Obaj mężczyźni wyjawili swoje winy podczas spowiedzi i zostali zrehabilitowani. Robak wyznał grzechy na łożu śmierci, Babinicz z kolei , po raz pierwszy otrzymał odpust podczas spowiedzi u księdza w klasztorze a później ujawniając swoje prawdziwe nazwisko przed osobą króla. Bohaterowie ukrywając się pod nowo przybranymi nazwiskami wykazywali się niejednokrotnie patriotyzmem i miłością do kraju. Babinicz wykazał się odwaga i sprytem podczas obrony Jasnej Góry, czy tez wysadzając kolumbrynę wroga, zakonnik natomiast ukazał swoja waleczność biorąc udział w bitwie pod Somosierrą, czy Hohenlinden. Robak ukazywał także swoją przemianę chcąc zorganizować powstanie na Litwie. Zarówno bohater Sienkiewicza jak i Mickiewicza są postaciami dla, których najwyższym dobrem była ojczyzna, dla niej niejednokrotnie odnosili rany, walcząc o jej wolność a nawet byli w stanie poświęcić swoje życie.
Zarówno Adam Mickiewicz jak i Sienkiewicz pisząc kreacje tych bohaterów stworzyli jedne z najciekawszych postaci w literaturze polskiej. Choć bohaterowie żyli w innych czasach, mięli różne podejście do wielu spraw, łączyło ich wiele. Jednak zapewne najistotniejszą cechą wspólną była przemiana bohaterów z młodych, lubiących zabawę i hulanki mężczyzn w odpowiedzialnych, odważnych i walecznych patriotów.
