Nazwa wulkan pochodzi od imienia rzymskiego boga ognia – Vulcanusa. Jest to miejsce znajdujące się na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa oraz gazy wulkaniczne a także materiał piroklastyczny. Nazwa ta stosowana jest również w odniesieniu do uformowanego terenu powstałego z powodu działalności wulkanu. Prawidłowo jednak miejsce takie nazywać się powinno górą wulkaniczną.
Wulkany powstają wskutek ruchu tektonicznego płyt litosfery. W miejscu gdzie jedna z płyt nachodzi na drugą, wulkan powstaje wzdłuż ich krawędzi. Nie jest to jedyna sytuacja w jakiej dochodzi do wytworzenia się wulkanu. Innym powodem jest powstawanie szczelin na skutek rozsuwania się płyt.
Wulkany podzielić można na:
– czynne – takie które, stale objawiają swoją działalność,
– drzemiące – działalność zaobserwowana w czasach historycznych,
– wygasłe – działalność takiego wulkanu nie została zaobserwowana,
Uważa się, że na przestrzeni minionych 10 tysięcy lat było 1500 wulkanów. W chwili obecnej szacuje się, iż na kuli ziemskiej znajduje się 800 czynnych wulkanów.
Na całe szczęście w Polsce jako takie wulkany nie występują. Można jednak zaobserwować ślady wulkanizmu w Pieninach i Sudetach.